Program wychowawczy Przedszkola Samorządowego nr 40

Dlaczego powstał ten program?

 

Bez pedanterii, życzliwie i ufnie widzieć w dziecku człowieka.”

                                                                      Janusz Korczak

 

Człowiek jest istotą społeczną i do pełnego rozwoju potrzebuje innych ludzi.

Przebywając w grupie dziecko poznaje zasady, zwyczaje i reguły w niej obowiązujące. Ogromną rolę w uświadamianiu praw, przywilejów i obowiązków ma nauczyciel. Jego przykład i zaangażowanie w pracę wychowawczą, stosunek do dziecka, umiejętność rozwiązywania konfliktów – mają ogromny wpływ na kształtowanie umiejętności współżycia i współdziałania w grupie przedszkolnej. Nowe koncepcje pedagogiczne i psychologiczne zakładają, że dziecko jest niepowtarzalną indywidualnością z własnymi poglądami, zainteresowaniami, możliwościami i umiejętnościami. Sprawia to, że wychowawca musi zrezygnować ze swojej nadrzędnej roli na rzecz współpracy z dziećmi. Wyraża się ona w daniu dziecku możliwości takich zachowań, jak stawianie pytań, dziwienie się, proponowanie, samodzielne rozwiązywanie problemów.

Świadome nowych nurtów i kierunków wychowania przedszkolnego, poszukując rozwiązań i pomysłów do stworzenia programu wychowawczego naszego przedszkola, postanowiłyśmy wykorzystać doświadczenia i wiadomości zdobyte w czasie warsztatów prowadzonych przez edukatorów Polskiej Fundacji Dzieci i Młodzieży „Przedszkolaki Krok Pierwszy” i „Przedszkolaki Krok Drugi”, w których brałyśmy udział.

Nasz program jest otwarty. Będziemy go modyfikować poprzez ewaluację, w miarę nowych doświadczeń praktycznych, jak i zdobytej wiedzy na różnych warsztatach i kursach.

 

I. Podstawy prawne systemu wychowania

 

          W Ustawie o systemie oświaty z 7 września 1991r. ( tekst jednolity Dz. U. z 1996r. nr 67 poz. 329 z póź. zm.) czytamy:

  • „Oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa: kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz Konwencji Praw Dziecka.”
  • „System oświaty zapewnia dzieciom i młodzieży:
  • prawo do wychowania i opieki odpowiednio do wieku i osiągniętego rozwoju;
  • wspomaganie przez szkołę wychowawczej roli rodziny.”

W Podstawie Programowej Kształcenia znajduje się zapis:

„ Przedszkole zapewnia opiekę, wychowanie i uczenie się w atmosferze akceptacji i bezpieczeństwa ...”

 

II. Cele programu wychowawczego:

 

Cele główne:

  • Zapoznanie dzieci z regułami życia w grupie, wdrażanie do samodzielności i umiejętności współżycia w grupie;
  • Zapoznanie dzieci z prawami i obowiązkami, światem wartości moralnych oraz koniecznością ponoszenia konsekwencji swoich czynów.
  • Zapoznanie dzieci z symbolami narodowymi i tradycjami kulturowymi.

 

Cele operacyjne:

  • dziecko nabywa umiejętności współżycia w grupie oraz potrafi podporządkować się ustalonym zasadom i regułom;
  • ma ukształtowaną wrażliwość moralną;
  • czuje się członkiem najbliższego otoczenia społecznego;
  • rozumie potrzeby poszanowania drugiego człowieka, jego odmienności i indywidualności;
  • ma ukształtowane poczucie odpowiedzialności za siebie i innych;
  • uświadamia sobie konieczność ponoszenia konsekwencji swoich czynów.

 

Spodziewane efekty:

Chcemy ukształtować pokolenie:

  • empatyczne, wrażliwe na potrzeby i krzywdę innych;
  • rozumiejące konieczność poszanowania cudzej własności;
  • ceniące wartości moralne;
  • tolerancyjne, szanujące odmienność i indywidualność innych ludzi;
  • posiadające umiejętność współżycia w społeczeństwie, zgodnie z przyjętymi normami;
  • znające swoje prawa i obowiązki;
  • posiadające umiejętność ponoszenia konsekwencji swoich czynów;
  • rozumiejące konsekwencje kłamstwa dla siebie i dla innych;
  • utożsamiające się ze swym krajem rodzinnym – Polską;
  • znające symbole narodowe;
  • szanujące tradycje.

 

III. Realizacja programu

 

Sposoby realizacji programu:

W stosunku do dziecka

Systematyczne oddziaływanie i kształtowanie postaw społecznych poprzez:

  • rozmowy i dyskusje;
  • rozwiązywanie konfliktów na drodze obopólnego porozumienia;
  • czytanie opowiadań związanych z zachowaniami społecznymi;
  • omawianie historyjek obrazkowych przedstawiających konflikty społeczne;
  • stworzenie kodeksu właściwych zachowań współżycia w grupie oraz konieczności jego respektowania;
  • ustalenie środków zaradczych stosowanych przy  nie respektowaniu ustalonych zasad.

 

W stosunku do rodziców

  • zorganizowanie dla rodziców spotkań z psychologiem i pedagogiem w celu uświadomienia konieczności ujednolicenia oddziaływań wychowawczych w domu i w przedszkolu;
  • zapoznanie rodziców z programem wychowawczym Przedszkola Samorządowego nr 40 oraz zasadami i regułami przyjętymi przez dzieci i nauczycieli;
  • zaopiniowanie programu przez rodziców;
  • realizowanie przyjętego programu w domu przez rodziców;
  • udział rodziców w zebraniach, spotkaniach indywidualnych oraz zajęciach otwartych.

 

W stosunku do nauczycieli

  • prowadzenie zajęć koleżeńskich;
  • wymiana koleżeńska scenariuszy zajęć;
  • integracja nauczycieli podczas przygotowywania zajęć i opracowywania kodeksu zachowań;
  • ujednolicenie oddziaływań wychowawczych wszystkich nauczycieli.

 

Formy  pracy:

  • zabawa organizowana i spontaniczna
  • twórczość plastyczna i artystyczna dzieci
  • dobór i przybliżanie odpowiedniej literatury dziecięcej
  • organizacja imprez integracyjnych

 

IV. Ewaluacja programu

 

Analiza dokumentacji pedagogicznej:

  • plany;
  • zapisy w dziennikach;
  • zeszyty obserwacji;
  • obserwacje diagnozujące;
  • ankiety ewaluacyjne dla nauczycieli.

 

Analiza dokumentacji współpracy z rodzicami:

  • ankiety ( informacje o dzieciach);
  • ankiety ewaluacyjne dla dzieci ( np. „termometr uczuć ) i rodziców;
  • protokoły z zebrań z rodzicami;
  • informacja zwrotna od rodziców;
  • kronika przedszkola;
  • strona internetowa – księga gości.

 

Analiza twórczości dziecięcej:

  • plastycznej
  • słownej
  • muzycznej
  • teatralnej.

 

V. Prawa i obowiązki przedszkolaka

 

DZIECKO MA PRAWO:

  • Prosić o to, czego chce – ale nie wymagać tego
  • Mieć i wyrażać swoje zdanie
  • Postępować nielogicznie i nie uzasadniać tego
  • Podejmować decyzje i ponosić ich konsekwencje
  • Decydować, czy chce się angażować w problemy innych ludzi
  • Nie wiedzieć, nie znać, nie rozumieć
  • Popełniać błędy
  • Odnosić sukcesy
  • Zmieniać zdanie
  • Do swojej prywatności
  • Do samotności i niezależności
  • Zmieniać się i korzystać ze swoich praw

 

DZIECKO MA OBOWIĄZEK:

  • Postępować zgodnie z ogólnie przyjętymi normami społecznymi, używać form grzecznościowych wobec osób dorosłych i kolegów
  • Dbać o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych kolegów
  • Starać się utrzymać porządek wokół siebie (sprząta zabawki po sobie itp.)
  • Dbać o swój wygląd i estetykę ubrania
  • Przestrzegać zasad współżycia społecznego, a szczególnie:
  • okazywać szacunek dorosłym i kolegom,
  • szanować wolność i godność osobistą drugiego człowieka

 

VI. Formy nagradzania zachowań respektujących ustalone przez dzieci i nauczycielki normy i zasady zachowania.

 

Dzieci młodsze:

  • nagradzanie uznaniem i pochwałą
  • nagradzanie przez sprawianie przyjemności dziecku przez nauczyciela lub kolegów w kontaktach indywidualnych lub na forum całej grupy
  • darzenie dziecko szczególnym zaufaniem, np. zwiększając zakres jego samodzielności
  • przywilej wykonywania prostych czynności wskazanych przez nauczyciela
  • atrakcyjne spędzanie czasu, atrakcyjna zabawa w grupie wg pomysłu dzieci
  • drobne nagrody rzeczowe, np. emblematy uznania.

Dzieci starsze:

  • nagradzanie uznaniem i pochwałą
  • nagradzanie przez sprawianie przyjemności dziecku przez nauczyciela lub kolegów w kontaktach indywidualnych lub na forum całej grupy
  • darzenie dziecko szczególnym zaufaniem, np. zwiększając zakres jego samodzielności
  • przywileje pełnienia dyżurów i wykonywanie innych czynności wskazanych przez nauczyciela oraz pełnienie obowiązków wobec grupy rówieśniczej
  • atrakcyjne spędzanie czasu, atrakcyjna zabawa w grupie wg pomysłu dzieci
  • drobne nagrody rzeczowe, np. emblematy uznania.

 

VII. Środki zaradcze w przypadku niestosowania się do ustalonych wspólnie zasad

 

Dzieci młodsze:

  • kary naturalne – bezpośrednie następstwo winy ( zabawa wodą – mokre ubranie); pozwalamy dzieciom doświadczać w sytuacjach nie zagrażających bezpieczeństwu dziecka
  • tłumaczenie i wyjaśnianie
  • ukazywanie następstw postępowania, tłumaczenie dziecku, aby skłonić go do autorefleksji
  • wyrażenie przez nauczyciela swojego smutku i zawodu z powodu zachowania dziecka.

 

Dzieci starsze:

  • kary naturalne – bezpośrednie następstwo winy
  • propozycje aktywności mającej na celu rozładowanie negatywnych emocji
  • tłumaczenie i wyjaśnianie
  • ukazywanie następstw zachowania, tłumaczenie dziecku, aby skłonić je do autorefleksji
  • wyrażenie przez nauczyciela swojego smutku i zawodu z powodu zachowania dziecka
  • czasowe odebranie przyznanego przywileju (np. utrata na jakiś czas funkcji dyżurnego).

 

VIII. Kodeks przedszkolaka obowiązujący w naszym przedszkolu:

 

  1. Wspólnie i zgodnie bawię się z dziećmi.
  2. Potrafię czekać na swoją kolej podczas zabawy.
  3. Szanuję cudzą własność.
  4. Wiem, że praca innych jest trudem, który należy szanować i tego samego oczekuję od innych.
  5. Do zabawy biorę tylko te zabawki, którymi teraz będę się bawić, a po skończonej zabawie odłożę je na miejsce.
  6. Bawię się tak, aby nie powodować zagrożenia i przykrości.
  7. Pomagam innym: młodszym i mniej sprawnym dzieciom.
  8. Próbuję samodzielnie rozwiązywać sytuacje problemowe, zgodnie z ogólnie przyjętymi normami.
  9. Stosuję formy grzecznościowe: proszę, dziękuję, przepraszam.

 

Zbiór norm i zasad obowiązujących 

w Przedszkolu Samorządowym Nr 40

zamieszczonych w programie wychowawczym przedszkola

 

Reguły zachowań obowiązujące w naszym przedszkolu

Ustalony został „Kodeks przedszkolaka”, w którym zawarte są jednakowe dla wszystkich dzieci w przedszkolu normy, dotyczące:

  • zachowania podczas posiłków,
  • zachowania w łazience,
  • zachowania w szatni,
  • zachowania w sali,
  • zachowania podczas pobytu w ogrodzie przedszkolnym,
  • zachowania podczas wycieczek i spacerów.

 

Reguły zachowań obowiązujące podczas spożywania posiłków:

  1. Siedzimy w pozycji lekko pochylonej ku stołowi i łyżkę lub widelec spokojnie wkładamy do ust.
  2. Jemy w ciszy, tj. nie mlaskamy, nie rozmawiamy, gdyż rozmowa w czasie jedzenia może być przyczyną zadławienia.
  3. Jemy z niezbyt otwartymi ustami, powoli (szybkie zjadanie – połykanie jedzenia jest niezdrowe i nieeleganckie), każdy kęs dobrze gryziemy i żujemy.
  4. Sztućcami i innym sprzętem posługujemy się bezpiecznie i kulturalnie, według ustalonych wzorów.
  5. Odchodząc od stołu, cicho wstajemy i lekko odsuwamy krzesło, wychodzimy, zasuwamy krzesło i mówimy „dziękuję”.

 

Reguły zachowań w łazience

Mycie rąk:

  1. Podwijam rękawy, aby się nie zamoczyły.
  2. Moczę ręce, aby rozpuściło się trochę mydło, które usuwa brud.
  3. Trę namydlone ręce, by wytworzyć pianę tak, aby każdy palec był umyty.
  4. Płuczę ręce wodą, aby całkowicie spłukać pianę mydlaną.
  5. Zakręcam kran.
  6. Otrząsam ręce z wody nad zlewem, aby nie zamoczyć posadzki.
  7. Wycieram bardzo dokładnie dłonie i każdy palec oddzielnie.
  8. Na właściwym wieszaku zawieszam ręcznik.
  9. Odwijam rękawy i zapinam je (gdy ktoś ma kłopoty, prosi o pomoc kolegę lub panią).

 

Myjemy ręce:

  • przed oglądaniem książek,
  • przed posiłkami i po ich spożyciu,
  • po wyjściu z toalety.

 

Pielęgnacja zębów:

  1. Do kubka wlewamy letnią, czystą wodę.
  2. 2-, 3-krotnie płuczemy usta.
  3. Na szczotkę wyciskamy pastę.
  4. Myjemy zęby okrężnymi ruchami, przypominającymi rysowanie małych kółek.
  5. Płuczemy jamę ustną kilkakrotnie wodą.
  6. Płuczemy dokładnie szczoteczkę i kubek.
  7. Wkładamy szczoteczkę do kubka do góry włosiem.
  8. Kubek ze szczotką ustawiamy w wyznaczonym miejscu.

 

Higiena potrzeb fizjologicznych:

  1. Korzystamy z toalety wyłącznie pojedynczo.
  2. Zawsze po sobie spłukujemy toaletę.

 

Reguły zachowań w szatni:

  1. Starannie układamy swoją odzież, buty ustawiamy równo na półce.
  2. Pamiętamy o kolejności zakładania odzieży przed wyjściem na podwórko (spodnie – jeśli są zmienne, buty, sweter, szalik, kurtka, czapka, rękawiczki).
  3. Po powrocie z podwórka, przed wejściem do budynku – otrzepujemy buty z piasku, błota, śniegu, a następnie wycieramy buty o wycieraczkę.
  4. Przy rozbieraniu się pamiętamy o kolejności zdejmowania odzieży (odwrotnie niż przy ubieraniu).
  5. Starannie składamy odzież i odkładamy na swoją półkę.
  6. Pamiętamy, aby pomagać kolegom, którzy oczekują pomocy.

 

Zasady zachowania się w sali:

  1. Nie biegaj po sali.
  2. Dziel się wszystkim.
  3. Mów umiarkowanym głosem.
  4. Graj uczciwie.
  5. Nie bij innych.
  6. Sprzątaj po sobie.
  7. Używaj słów: proszę, przepraszam, dziękuję.

 

Postaraj się nie mówić głośno:

  • gdy inni cicho pracują,
  • gdy inni się bawią,
  • gdy czytamy i słuchamy,
  • gdy inni są zmęczeni,
  • gdy inni odpoczywają.

 

Kodeks przedszkolaka obowiązujący w naszym przedszkolu:

  1. Wspólnie i zgodnie bawię się z dziećmi.
  2. Potrafię czekać na swoją kolej podczas zabawy.
  3. Szanuję cudzą własność.
  4. Wiem, że praca innych jest trudem, który należy szanować i tego samego oczekuję od innych.
  5. Do zabawy biorę tylko te zabawki, którymi teraz będę się bawić, a po skończonej zabawie odłożę je na miejsce.
  6. Bawię się tak, aby nie powodować zagrożenia i przykrości.
  7. Pomagam innym: młodszym i mniej sprawnym dzieciom.
  8. Próbuję samodzielnie rozwiązywać sytuacje problemowe, zgodnie z ogólnie przyjętymi normami.
  9. Stosuję formy grzecznościowe: proszę, dziękuję, przepraszam.
  10. Wiem, że w przedszkolu jestem po to, aby nauczyć się wszystkiego, co będzie mi potrzebne w szkole.

 

Bibliografia:

  1. Folejewska R. Rośnij z Didasko Program wychowania przedszkolnego, Didasko, Warszawa 2001;
  2. Faber A., Mazlish E. Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. Media Rodzina, Poznań 2001;
  3. Gordon T. Wychowanie bez porażek.IW PAX, Warszawa 1999;
  4. Haug-Schnabel G. Agresja w przedszkolu. Jedność, Kielce 2001;
  5. Program szkoleniowy Przedszkolaki Krok Pierwszy, Przedszkolaki Krok Drugi .PFD i M;
  6. Shaw G.B. Karać to ranić;
  7. Rauschburg J. Lęk, gniew, agresja. WSiP, Warszawa 1993.